Jaki wykrywacz metali kupić?

Wykorzystywanie wykrywacza metali staje się w naszym kraju coraz bardziej popularne, mimo że przepisy prawne są raczej przeszkodą dla poszukiwaczy skarbów. Według prawa musimy mieć zgodę osoby, na której terenie poszukujemy metalowych przedmiotów. Ma to oczywiście sens, jednakże w przypadku lasów państwowych czy innych terenów napotykamy na problemy z jej uzyskaniem. Niemniej jednak wiele osób lubi w wolnym czasie „bawić się” w odkrywanie skarbów. Co zatem warto wiedzieć przed zakupem takiego sprzętu?

Wykrywacz metalu. Źródło: pixabay.com

Na co zwrócić uwagę kupując wykrywacz metali?

Planując zakup wykrywacza metali warto zapoznać się najpierw z zasadami jego działania oraz budową. Pozwoli to nam dokonać trafnego wybory. Poniżej prezentujemy podstawowe rodzaje, elementy i inne kwestie, na które należy zwrócić szczególna uwagę podczas zakupu.

  1. Rodzaje wykrywaczy metali
  2. Tryby pracy
  3. Funkcja zerowania
  4. Tryb dyskryminacji
  5. Strojenie do gruntu
  6. Cewki
  7. Zasięg wykrywacza
  8. Sonda
  9. Kabel sondy
  10. Zasilanie
  11. Tester baterii
  12. Głośniki
  13. Manipulator
  14. Wysięgnik
  15. Podłokietnik
  16. Polecani producenci

 

1Rodzaje wykrywaczy metali

Najczęściej przyjmuje się klasyfikację ze względu na sposób działania. Według tego kryterium wyróżniamy trzy głównej grupy wykrywaczy metali: ze zbalansowaną cewką odbiorą, impulsowy i dudnieniowy.

Wykrywacz ze zbalansowaną cewką odbiorczą

Jest to typ wykrywacza, który składa się między innymi z sondy zbudowanej z dwóch obwodów – nadawczego i odbiorczego. Cewka nadawcza wytwarza zmienne pole magnetyczne, które wypełnia przestrzeń w obrębie zasięgu wykrywacza. Jest ona zasilana stabilnym i ciągłym sygnałem sinusoidalnym. Z kolei uzwojenie cewki odbiorczej pozwala na to, by w stanie neutralnym sygnał odbierany był w stopniu minimalnym. Z chwilą wykrycia metalowego przedmiotu dochodzi do zakłócenia pierwotnej równowagi sygnału. Praca takiego wykrywacza jest uzależniona od wielkości, odległości i rodzaju metalu. W sytuacji jego wykrycia dochodzi do zaburzenia amplitudy i fazy sygnału odbieranego, a urządzenie emituje dźwięk sygnalizujący zmianę w polu magnetycznym. Na chwilę obecną jest to najlepszy i najbardziej skuteczny rodzaj wykrywacza metali.

Wykrywacz impulsowy

Wykrywacz impulsowy jest urządzeniem z sondą z jedną cewką, która zasilana jest krótkim impulsem prądowym o wielkiej energii. Taki wykrywacz generuje silne pole magnetyczne o sporym zasięgu. Układ zamontowany wewnątrz urządzenia ma za zadanie rejestrować zmiany prędkości i sposobu zaniku wytworzonego przez nie pola magnetycznego. Jest to najlepszy wykrywacz żelaznych przedmiotów, który posiada największy zasięg ze wszystkich dostępnych. Ponadto silnie zmineralizowany grunt nie ma wpływu na wyniki poszukiwań. Warto jednak pamiętać, że takie wykrywacze metali pobierają bardzo dużo prądu, a także wymagają względnie powolnego prowadzenia sondy.

Wykrywacz dudnieniowy

Wykrywacz dudnieniowy jest zbudowany z dwóch generatorów. Jeden z nich jest wzorcem częstotliwości, natomiast drugi sprzężony jest z cewką sondy, która w chwili wyczucia bliskości z metalem zaczyna zmieniać swą częstotliwość. Sygnały z obu tych generatorów są ze sobą mieszane. W momencie natknięcia się na metal równowaga akustyczna między nimi zostaje zaburzona, częstotliwość sygnału dźwiękowego ulega zmianie, a wykrywacz emituje sygnał, który brzmi jak gwizd o zmiennym tonie. Jest to najstarszy typ wykrywacza, który ma swoje swoje ewidentne wady. Przede wszystkim dźwięk wykrywanego metalu bywa dosyć uciążliwy. Do tego dochodzi niestabilność termiczna urządzenia. Nie można zapominać o tym, że posiada niewielki zasięg i jest wyjątkowo wrażliwy na wpływ gruntu. Nowsze typy wykrywaczy potrafią rozróżniać rodzaje metali, ten niestety nie zapewnia takiej możliwości.

2 Tryby pracy

Wykrywacze metali pracują w dwóch trybach: statycznym i/lub dynamicznym.

Tryb statyczny

W tym trybie wykrywacz poprzez zmianę natężenia dźwięku reaguje na zbliżanie się sondy do metalowego przedmiotu. W takim wypadku dźwięk jest ciągły i trwa przez cały czas, kiedy obiekt znajduje się w zasięgu działania urządzenia. Natomiast w stanie neutralnym milknie. Dodatkowo dochodzi do modulacji sygnału fonicznego, przez co bardziej doświadczona osoba jest w stanie określić kilka istotnych cech przedmiotu metalowego. Do zalet tego trybu zaliczymy możliwość precyzyjnego określenia położenia i rodzaju przedmiotu czy też jego głębokość. Do wad zaliczyć z kolei możemy termiczną i czasową niestabilność układu, co może wymagać systematycznej korekcji ustawień.

Tryb dynamiczny

W tym trybie urządzenie także reaguje zmianą natężenia dźwięku na zbliżanie się do sondy przedmiotu metalowego. Rożnica polega jednak na tym, iż dźwięk ustaje wraz z zatrzymaniem wykrywacza, nawet kiedy metal znajduje się w jego zasięgu. Najważniejszą zaletą tego trybu jest możliwość pracy bez potrzeby korygowania ustawień czy zmiany warunków. Niestety nie można precyzyjnie określić cech wykrytego przedmiotu.

Znacznie lepsze są wykrywacze pracujące w trybie statycznym. Posiadają nie tylko większy zasięg, lecz też umożliwiają scharakteryzowanie wykrytego przedmiotu. Trzeba się jednak przy nich uzbroić w trochę cierpliwości, albowiem konieczne jest częste i staranne regulowanie czułości wykrywacza. W związku z tym większość mniej doświadczonych lub początkujących osób decyduje się na pracę w trybie dynamicznym. Najlepiej jest wybierać taki wykrywacz metali, który może pracować w obu trybach, przez co mogą się one wzajemnie uzupełniać, a nam da to większe możliwości poszukiwań.

3 Funkcja zerowania

Jest to bardzo przydatna funkcja w przypadku urządzeń działających w trybie statycznym. Polega ona na przywróceniu ustawień czułości wykrywacza na żądany czy też wcześniej ustawiony poziom. Odbywa się to poprzez przez naciśnięcie przycisku oznaczonego jako „0”. Dzieje się tak zazwyczaj z powodu termicznej i czasowej niestabilności wykrywacza. Wiele urządzeń posiada także opcje automatycznego zerowania ustawień, dzięki czemu nie będziemy zmuszeni do przystawania i ręcznego ich regulowania.

4 Tryby dyskryminacji

Dla wielu poszukiwaczy metali niezwykle istotna jest dyskryminacja niektórych z nich. Polega ona na pomijaniu przez urządzenie podczas badania tych przedmiotów, które nie są dla nas istotne. Daje to o wiele większy komfort poszukującej osobie, gdyż w przypadku wykrywania każdego metalu trzeba włożyć więcej siły w rozkopywanie terenu, co nie zawsze kończy się szczęśliwym finałem.

Istnieje z reguły kilka trybów dyskryminacji. Podajemy te ich rodzaje, które występują w bardziej zaawansowanych urządzeniach o 5 trybach.

  • 0 – oznacza całkowite wyłącznie dyskryminacji, kiedy to wszystkie przedmioty niezależnie od rodzaju metalu są przez urządzenie sygnalizowane.
  • 1 – jest to dyskryminacja bez sygnalizacji dźwiękowej wykrycia żelaznych przedmiotów.
  • 2 – w tej sytuacji marker dyskryminacji sygnalizuje tonem niskim przedmioty żelazne, natomiast w przypadku jakichkolwiek innych przedmiotów jest to sygnalizacja wyższymi tonami.
  • 3 – to dyskryminacja wybranych metali kolorowych, które również są wyznaczane za pomocą skali markerów.
  • 4 – w tym wypadku następuje tylko sygnalizacja wybranych metali kolorowych, które są wyznaczane za pomocą wielostopniowej skali markerów.

Taka zdolność wykrywacza do sygnalizowania różnorakimi sposobami odnalezionych przedmiotów jest pożądana przez wiele osób. Trzeba jednak zdać sobie sprawę z faktu, że nie jest to aż tak skuteczny tryb pracy. Bywa, że ustawimy wyłączenie wykrywania przedmiotów metalowych, lecz jeśli typowe śmieci, takie jak puszki czy konserwy, zawierają nawet tylko wieczko czy rant z innego metalu, to urządzenie zasygnalizuje nam, iż możemy mieć do czynienia z dużym przedmiotem wykonanym z innego surowca niż żelazo. Ponadto sygnał z sondy nie wnika w głąb wykrytego przedmiotu, przez co również czekać nas może przykra niespodzianka pod postacią choćby ocynkowanego wiadra.

5 Strojenie do gruntu

Często bywa tak, że grunt, w którym szukamy podziemnych skarbów, może negatywnie wpływać na wyniki pomiaru. Wszystko może być uzależnione od rodzaju i stopnia wilgotności. Wiele osób popełnia ten błąd, iż stroi swe urządzenia skierowane sondą w górę, a następnie weryfikuje wyniki na podstawie zakopanych eksponatów testowych. Przez takie działanie zasięg może mocno zmaleć, co wpływie na wyniki poszukiwań. Konieczne zatem jest strojenie urządzenia, biorąc pod uwagę grunt. Taka metoda jest ustawieniem, dzięki któremu zwiększa się głębokość wykrywania w zmineralizowanej glebie. Trzeba sobie zdawać sprawę, że badany przez nas grunt zawiera przecież sole i drobne cząsteczki żelaza, które również reagują na pole elektromagnetyczne wytwarzane przez wykrywacz. Dzięki strojeniu można skutecznie niwelować sygnały wynikające z reakcji gruntu. Pomaga to zwłaszcza przy szukaniu małych przedmiotów. Możemy korzystać z trzech trybów: ręcznego strojenia do gruntu, automatycznego, kiedy to wykrywacz samodzielnie wybiera najlepsze ustawienie, a także śledzenia strojenia do gruntu, gdzie urządzenie w sposób ciągły reguluje ustawienia. Nowoczesne wykrywacze o wielotorowej pracy posiadają zdolność samoczynnego dostrojenia do gruntu.

6 Cewki

W niektórych modelach bardzo ciekawa jest możliwość wymiany cewki. Dzięki zmianom jej rozmiarów istnieje opcja pogłębienia obszarów poszukiwań. Im większy rozmiar takiej cewki, tym sygnał głębiej dociera do ziemi. Jest to polecane szczególnie od dużych przedmiotów, albowiem większe takie elementy mogą nie wykrywać małych obiektów. Nie jest to często spotykane rozwiązanie, gdyż większość producentów stawia jednak na cewki montowane na stałe.

7 Zasięg wykrywacza

Ręczne wykrywacze metali to urządzenia o ograniczonym zasięgu działania. Warto to sobie uświadomić przed pierwszą wyprawą. Istnieje tutaj ważna zależność między wielkością naszego znaleziska i maksymalną siłą sygnału, która pozwala znaleźć taki przedmiot. Nie są to wielkie liczby, jednak w zupełności wystarczą każdemu poszukiwaczowi skarbów. W zależności od typu i urządzenia zasięg wykrywalności monety wynosi od 10 do 25 cm, przedmiotów wielkości hełmu – między 50 a 80 cm, a dla przedmiotów wielkości kanistra jest to od 1 do 1,5 metra.

8 Sonda

Sonda w wykrywaczy metali Armand Moneta. Źródło: armand.pl

Sonda jest jednym z najważniejszych elementów budowy wykrywacza, który ma wpływ na jego zasięg. Dobrej konstrukcji sondy to przede wszystkim modele ażurowe lub pierścieniowe. Pozwalają one na łatwe zlokalizowanie miejsca, w którym znajdować się może ciekawy i cenny dla nas przedmiot. Odradzane są przede wszystkim sondy pełne. Taki element budowy winien być lekki i na długim wysięgniku. Ciekawym rozwiązaniem są także sondy typu DD, gdzie jedna zostaje nałożona na drugą i razem dają sporą powierzchnię aktywną. Skuteczne w działaniu są także sondy koncentryczne, w których cewki nadawcza i odbiorcza znajdują się na tej samej płaszczyźnie.

9Kabel sondy

Obok samej sondy to właśnie kabel jest najbardziej narażonym na uszkodzenia elementem budowy wykrywacza. Niektóre osoby decydują się na chowanie kabla wewnątrz rury wysięgnika. Inni z kolei wolą trzymać go prawidłowo owiniętego wokół rury. Kabel powinien być wytrzymały, a przy tym w miarę elastyczny.

10Zasilanie

Niezwykle istotną kwestią w naszym wykrywaczu jest zasilanie. Ma ono przede wszystkim znaczenie, kiedy wyruszamy na kilkudniowe wyprawy w teren. Najczęściej stosowane są w tym zakresie baterie lub ogniwa zasilające. W przypadku wykrywacza liczy się nie tylko pojemność baterii, lecz też jej waga. Im więcej musimy dźwigać, tym mniej komfortowe stają się poszukiwania. Jeśli stawiamy na lokalne ekspedycje, to lepiej wybierać ogniwa o mniejszej pojemności.

11 Tester baterii

Przed zakupem warto zwrócić uwagę na to, czy konkretne urządzenie posiada tester baterii. Jest to rozwiązanie, które pomaga uniknąć sytuacji rozładowanego akumulatora. Wiele urządzeń zaopatrzonych jest w taki tester lub też za niską cenę możemy dokupić takowy we własnym zakresie. Uniwersalny tester pozwala sprawdzić niemal wszystkie typy baterii i akumulatorów. Przy tym jest on bardzo prosty w obsłudze.

12 Głośniki

W każdym przypadku zadaniem wykrywacza jest generowanie sygnału dźwiękowego. Zamiast spoglądać na wskaźniki na wyświetlaczu większość osób nasłuchuje, co powie im urządzenie. To właśnie jakość oraz rodzaj dźwięków najwięcej powiedzą nam o tym, co znajduje się tuż pod nami. Dlatego też niezwykle istotne jest jak najlepsze odtwarzanie tych sygnałów. W związku z tym wykrywacze metalu zaopatrzone są w głośnik. Powinien on przede wszystkim gwarantować donośne brzmienie. Dzięki temu szybko zareagujemy na wychwycone metale. Wiele osób preferuje także korzystanie ze słuchawek. Choć w takim wypadku mamy znacznie lepszą jakość dźwięku, to z reguły jesteśmy odcięci od wydarzeń z zewnątrz.

13 Manipulator

Manipulator w wykrywaczu metali Armand Dominator 3. Źródło: armand.pl

Manipulator wykrywacza to stacja kontrolna, za pomocą której możemy regulować ustawienia urządzenia. Zawiera on przede wszystkim elektronikę wykrywacza i elementy regulacyjne. Posiada zazwyczaj pokrętła obrotowe, dzięki którym można ustawiać typ badanego gruntu, czułość, głośność lub zakres dyskryminacji. Ponadto posiada on przełączniki do zasilania, zerowania i głośności. Zazwyczaj wyposażony jest także w gniazdo sondy, słuchawek czy też na dodatkową baterię.

14 Wysięgnik

Dla naszego komfortu oraz stabilności całej konstrukcji niezbędny jest wytrzymały wysięgnik. To jeden z najważniejszych elementów budowy. Zazwyczaj znajdziemy go na rynku w formie stałej bądź teleskopowej. Dużym przewodzeniem cieszy się ten drugi, albowiem o wiele łatwiej jest wtedy transportować ze sobą wykrywacz metalu. Jego jedyną wadą są problemy z okablowaniem. Istnieją takie wersje wysięgników teleskopowych, które po złożeniu są nawet 3 razy krótsze niż w pełnym rozmiarze.

15 Podłokietnik

Podłokietnik w wykrywaczu metali Garrett Ace 250. Źródło: garrett.com

Bywa często, że nawet lżejsze urządzenia po kilku godzinach pracy powodują ból i zmęczenie rąk, ramion. Dlatego też specjalnie tworzone są podłokietniki. To elementy konstrukcyjne, dzięki którym możemy w zupełnie inny sposób oprzeć część ciężaru wykrywacza. Znacząco ułatwia to prowadzenie sondy podczas poszukiwań. Podłokietniki zwykle wykonane są z plastiku lub aluminium. Oczywiście istotny jest wybór modelu z możliwością regulacji.

16 Polecani producenci

Istnieje kilku polecanych producentów, którzy od wielu lat zajmują się produkcją wysokiej jakości wykrywaczy metali. Zaliczyć do nich możemy takie marki jak: Bounty Hunter, Garrett, Maclean, Rutus, Armand czy Bosch.