Jaki śpiwór kupić?

Śpiwory od wielu lat to nieodzowne elementy wyposażenia każdego turysty-podróżnika, który nocuje w namiocie, schronisku lub pod gołym niebem. Stanowią one świetny zamiennik pościeli, a przy tym mogą być przez nas z łatwością transportowane z miejsca na miejsce. Z oczywistych względów znajdziemy na rynku szereg śpiworów o różnym zastosowaniu, jednak nie zmienia to faktu, że dla osób planujących wypad pod namiot czy spanie w schroniskach, ten produkt jest obowiązkowy. Co zatem warto wiedzieć o takim wyposażeniu podróżnika?

Śpiwór Lafuma
Śpiwór marki Lafuma. Źródło: lafuma.com

Na co zwrócić uwagę kupując śpiwór?

Jeśli mamy zamiar dokonać zakupu śpiwora, to musimy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów. Przede wszystkim musimy dokonać wyboru, na jaką porę roku i typ wyprawy będzie on nam potrzebny. Zetkniemy się zarówno ze śpiworami letnimi, zimowymi, jak i uniwersalnymi. Poszczególne modele będą sobie lepiej radzić w cieplejszych miesiącach, a inne będą przydatne na zimowe wyprawy. Istotny będzie dla nas również kształt, materiały, z jakich został dany model wykonany, waga, rozmiary czy też elementy dodatkowe.

  1. Kształt, rozmiar i dopasowania: śpiwór mumia, śpiwór kołdra (koperta)
  2. Rodzaj materiałów, z których uszyty jest śpiwór
  3. Rodzaj ocieplenia: śpiwór puchowy, śpiwór syntetyczny
  4. Komfort cieplny śpiwora
  5. Budowa śpiwora
  6. Wybór śpiwora w zależności odpory roku i przeznaczenia
  7. Polecani producenci śpiworów

 

1 Kształt, rozmiar i dopasowanie

Na sam początek musimy zastanowić się nad kształtem naszego śpiwora i jego rozmiarem. Choć istnieją uniwersalne egzemplarze, to lepiej jednak dobierać model, który będzie dobrze dopasowany do naszej sylwetki, wagi i wzrostu.

Śpiwór mumia

Jak może sama nazwa wskazywać, śpiwór ten w pewien sposób przypomina egipskie mumie. Jego kształt jest dopasowany do ludzkiej sylwetki. Taki śpiwór jest szerszy w rejonach barków i zwęża się ku dołowi, do stóp. Gwarantuje nam przez to o wiele lepsze dopasowanie, co wpłynie także na mniej strat ciepła i jednocześnie niższą wagę całości konstrukcji. Mumie dodatkowo wyposażone są  w kaptur, który w okresie chłodniejszych dni i nocy będzie służył jako kolejny element ocieplenia.

Śpiwór kołdra (koperta)

Ten rodzaj śpiwora często nazywany jest kopertowym. Posiada regularny, prostokątny kształt. Wywodzi się z klasyki, albowiem dawniej większość śpiworów miała taką postać. Wiele osób ceni sobie takie egzemplarze, albowiem można je całkowicie rozpiąć i mieć wtedy większą pojedynczą kołdrę. Najczęściej spotykany jest w zimowych wersjach, zwłaszcza na większe mrozy. Jego wadą są większe wymiary oraz waga.

Jeśli podróżujemy głównie latem i lubimy mieć zapewnione idealne warunki cieplne, to śpiwór typu mumia będzie idealnym rozwiązaniem. Gdy jednak cenimy sobie więcej komfortu oraz uniwersalności, kołdra będzie ciekawszym wyborem.

2 Rodzaj materiałów, z których uszyty jest śpiwór

Materiał, z jakiego uszyty został na zewnątrz i wewnątrz śpiwór może mieć dla nas spore znaczenie. Będzie on decydował o właściwościach produktu, jego wytrzymałości, odporności na zabrudzenia.

Materiał zewnętrzny

Mowa tutaj o powłoce śpiwora, która jest praktycznie zawsze wykonana z materiałów syntetycznych. Producenci zwykle wykorzystują nylon lub materiał poliestrowy. Takie tkaniny gwarantują lepszą ochronę przed brudem i dają możliwość szybszego czyszczenia. Dodatkowo wzmacniane powłoki sprawiają, że zewnętrzna warstwa jest o wiele bardziej wytrzymała, czasem także odporna na działanie wilgoci.

Materiał wewnętrzny

Także i w tym wypadku najczęściej producenci decydują się na nylon. Jest on mniej podatny na brud, a przy tym lżejszy od tkanin bawełnianych. Zwykły nylon nie jest jednak przyjemny w dotyku. Dlatego też niektóre marki w swych śpiworach postawiły na mieszanki wiskozy, bądź nylonu z bawełną.

3 Rodzaj ocieplenia

Rodzaj ocieplenia będzie miał dla nas niezwykle istotne znaczenie pod względem samych właściwości termicznych jak i objętości śpiwora, jego wagi. Z reguły syntetyczne wypełnienia są o wiele cięższe od puchu, choć nie gwarantują aż takiej ochrony przed chłodem.

Śpiwory puchowe

Stosowany w śpiworach tego typu puch to naturalny puch kaczy lub gęsi. Gwarantuje on bardzo dobry stosunek wagi do jakości izolacji cieplnej. Mimo wprowadzania coraz to lepszych i nowocześniejszych technologii, żaden syntetyk nie równa się z puchem. Już od dziesiątek lat takie egzemplarze są najczęściej wykorzystywane podczas ekspedycji zimowych, polarnych czy wysokogórskich. Niewątpliwie sporą zaletą takiego wypełnienia jest trwałość, albowiem przy właściwym użytkowaniu śpiwór puchowy może nam starczyć na wiele lat. Niestety jest on o wiele bardziej podatny na wilgoć. Warto również pamiętać, że cena takich wersji jest często dwukrotnie wyższa niż syntetyków, a przy tym nie są one dobrym pomysłem dla alergików. Podczas zakupu koniecznie zwracajmy na współczynnik CUI, czyli ilości cali sześciennych, którą zajmie jedna uncja puchu po sprasowaniu na 24 godziny i rozprężeniu. Im taka wartość będzie wyższa, tym lepiej dla nas. Przyjmuje się, że dobrej jakości śpiwory mają tę wartość powyżej 600 CUI.

Śpiwory syntetyczne

Tańszym rozwiązaniem dla wielu osób będą śpiwory z wypełnieniem syntetycznym. Najczęściej wykorzystywane są w nich włókna poliestrowe pokryte warstwą silikonową. Są z pewnością o wiele bardziej odporne na działanie wilgoci, a przy tym mają lepszą zdolność kompresji. Jeśli jednak porównamy taką samą ilość wypełnienia syntetycznego a puchowego, to syntetyki bywają najczęściej cięższe. Ogromną zaletą z pewnością jest niższa cena, a także fakt, że syntetyczne wypełnienia są częściej spotykane na rynku. Problemem może być fakt, że niewłaściwe użytkowanie czy przechowywanie ma spory wpływ na właściwości śpiwora, który z czasem zapewni mniej ciepła.

4 Komfort cieplny śpiwora

Przy wyborze śpiwora musimy zadać sobie istotne pytanie – w jakich temperaturach zamierzamy w nim spać? Zupełnie inny model będzie nam potrzebny latem a inny zimą. Producenci podają nam niezbędne informacje o temperaturze minimalnej oraz maksymalnej, w jakiej powinien być wykorzystany śpiwór. Taka skala temperatur oznacza z reguły 3 wartości, choć może być ich więcej.

Normy EN, czyli normy temperaturowe

Od pewnego czasu przez wielu producentów stosowana jest norma europejska dla temperatury śpiworów – EN 13537.

  • T. max: jest to górna granica temperatury, której przekroczenie spowoduje „przegrzanie się”. Zazwyczaj będąc w takim śpiworze przy wyższej temperaturze, będziemy zmuszeni go rozpiąć.
  • T. comf: oznacza ona komfort termiczny dla kobiety w pozycji swobodnej.
  • T. lim: ta z kolei oznacza graniczny komfort termiczny dla mężczyzny w pozycji skulonej.
  • T. min: jest to oznaczenie temperatury minimalnej, gdzie po jej przekroczeniu będzie nam po prostu zimno w śpiworze. W wersjach górskich oraz polarnych często jest to ostrzeżenie, kiedy może dojść do hipotermii.

Czynniki indywidualne wpływające na komfort cieplny

Warto zdać sobie sprawę, że na nasz komfort cieplny w śpiworze wpływać będą także czynniki indywidualne. Mowa tutaj między innymi o ubiorze, albowiem zarówno w czasie chłodniejszych dni letnich jak i zimą kilka warstw odzieży powinno znacznie podnieść naszą temperaturę. Ogromny wpływ na ciepło będzie mieć podłoże. Bez niezwykle solidnej karimaty zimna podłoga, skały, ziemia mogą mieć wpływ na ciepło. Otoczenie także ma istotne znaczenie, albowiem wiejący wiatr wokół namiotu nie wpływa na nastrój i ciepło. Na nie ma także wpływ uczucie głodu, zmęczenia, wiek czy choćby budowa ciała – osoby chude mogą mieć z tym więcej problemów.

Poczucie komfortu cieplnego u kobiet i mężczyzn

Przeprowadzone badania jednoznacznie wykazały, że temperatura komfortu dla kobiet znacząco różni się od tej dla mężczyzn. Przyjmuje się, że zaczyna się od 3 do 8 stopni Celsjusza wyżej niż dla mężczyzn. Oznacza to, że w tych samych warunkach kobiety winny posiadać cieplejsze śpiwory.

5 Budowa śpiwora

Dla wielu osób spore znaczenie może mieć budowa konkretnego śpiwora. Proste modele z reguły nie posiadają dodatkowych elementów, które mogą wpływać na komfort oraz warunki cieplne.

Kaptur

Jest to bardzo pomocny element budowy, który zapewnia nam ochronę przed wychłodzeniem lub wiatrem. Nie zapominajmy przecież, że to właśnie przez głowę ucieka nam całkiem sporo ciepła. Szczególnie cenione są kaptury ze ściągaczem.

Zamek główny

Taki zamek w śpiworze pozwala nam na wygodne wejście do śpiwora i umożliwia także regulację temperatury, gdy wewnątrz będzie nam zbyt ciepło. Klasyczny zamek może zostać wszyty z lewej lub z prawej strony. Sporym udogodnieniem w tych samych modelach mogą być produkty o przeciwległych zamkach. Poprzez ich połączenie można stworzyć dwuosobowy śpiwór lub ich proste złączenie ze sobą.

Kieszeń wewnętrzna

Jest to z reguły mała kieszeń na rzep lub zamek. Możemy zmieścić w niej drobne rzeczy jak chusteczki, telefon, słuchawki.

Kołnierz docieplający

Jest to element umożliwiający szczelne dopasowanie śpiwora na wysokości szyi. Dzięki temu nasze ciepłe powietrze nie będzie uciekało na zewnątrz. Zazwyczaj taki kołnierz może być ściągany sznurkiem ze stoperem bądź zapinany na rzepy. Zwykle spotkamy go w modelach zimowych.

Listwa izolująca zamek

Jest to ocieplana listwa wszyta wzdłuż zamka, która zapobiega utracie ciepła. Okazuje się bardzo przydatna, albowiem przez małe szczeliny w zamku możemy odczuwać chłód.

Stopa śpiwora

Jest to idealne rozwiązanie dla osób, którym marzną stopy. Dolna warstwa śpiwora w okolicy stóp jest dodatkowo ocieplana, co powinno zapobiec nadmiernej utracie ciepła.\

Wieszaki

Na dolnym końcu śpiwora umieszczane są pętle umożliwiające zawieszenie śpiwora. To bardzo dobra forma przechowywania śpiworów, która jest także zalecana przez samych producentów.

6 Wybór śpiwora w zależności od pory roku i przeznaczenia

Jak wspomnieliśmy na początku, jednym z ważnych wyborów, których musimy dokonać jest odpowiednie dobranie śpiwora do pory roku czy przeznaczenia. Zupełnie inne wersje będą nam potrzebne latem, a inne zimą. Często okazuje się, że uniwersalne modele mogą tylko częściowo spełniać wymogi, których oczekujemy latem lub zimą.

Śpiwór do schroniska i ciepłe letnie noce

Mamy tutaj do czynienia ze śpiworami, które zawierające mniej ociepliny, a ich temperatura komfortu wynosi mniej więcej 10-15o C. Ponadto najczęściej pozbawione są kołnierza termicznego. Są to lekkie egzemplarze, które jednocześnie posiadają większy stopień kompresji. Świetnie sprawdzą się jako element bagażu podręcznego w samolocie, na czas letnich wypraw po szlakach. Zapewnią nam ciepło, a jednocześnie nie będą obciążeniem dla pleców.

Śpiwór pod namiot (3-sezonowy)

Są to śpiwory, które w naszym kraju przydają się przez większą część roku. Przeznaczone są do noclegów w plenerze lub w schroniskach od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Ich temperatura komfortu wynosi zazwyczaj w granicach ok. -5o C. Z reguły zetkniemy się tutaj ze śpiworami o  budowie mumii, z dobrze dopasowanym kapturem i kołnierzem docieplającym. Producenci stosują w nich budowę jedno lub dwuwarstwową. Ich waga jest oczywiście większa niż śpiworów letnich, jednak objętościowo nie powinny zajmować aż tak wiele miejsca w plecaku.

Śpiwór na zimowe ekspedycje

Jak można się spodziewać, w ich przypadku wykorzystano najlepszej jakości wypełnienia. Muszą przez to zapewniać komfortowy sen w temperaturze między -10 a -200 C. Preferowane są tu z reguły śpiwory puchowe o budowie dwuwarstwowej. W tej kategorii puchowe śpiwory są często nawet dwukrotnie lżejsze od syntetycznych. Na rynku znajdziemy także wersje dla himalaistów czy polarników, które zapewniają komfortowy sen nawet w temperaturach do -40o C.

Śpiwór dla kobiet

Jak wspomnieliśmy wcześniej, panie posiadają inny komfort ciepła niż mężczyźni. Dlatego też producenci w swej ofercie mają także wersje stworzone specjalnie dla kobiet. Uwzględniają one oczywiście inne odczuwanie zimna przez przedstawicielki płci pięknej. Są często dodatkowo ocieplone w okolicy klatki piersiowej i stóp, jak i również węższe i krótsze niż standardowe modele.

Śpiwór dla dzieci

Również tworzone są osobne wersje dla dzieci. Jest to o tyle zrozumiałe, iż raczej dziecko nie będzie się czuło komfortowo w śpiworze dla dorosłego mężczyzny czy kobiety. Są one oczywiście krótsze oraz lepiej przystosowane do dziecięcej budowy ciała.

7 Polecani producenci śpiworów

Na rynku zetkniemy się z olbrzymią ilością śpiworów na różne pory roku. Pochodzą one od mało lub totalnie nieznanych marek, jak i firm, które obecne są w branży od wielu lat. My oczywiście polecamy modele od tych drugich, które gwarantują jakość, solidność oraz najlepsze warunki cieplne. Do takich producentów zaliczymy: Cumulus, Bergson, Eksplo, GoExtreme, Sportex, Yeti, Deuter, Marmot, Coleman, Hannah, Mountain Hardwear, Husky, The North Face czy też Fjord Nansen. Oczywiście to tylko część z wielu firm na rynku.

Podsumowanie

Śpiwory to nieodłączni towarzysze każdej wyprawy pod namiot, w dzikie tereny, gdzie nie mamy możliwości snu w łóżku czy na materacu. Od lat stanowią idealną formę ochrony przed chłodem, jak i stwarzają a miarę komfortowe warunki do snu. Z racji panujących za oknami warunków oraz planowania wypraw przez cały rok, naturalnym wydaje się zakup przynajmniej dwóch modeli: trzysezonowego lub letniego jak i zimowego. Można dzięki temu przez cały czas zadbać o swój komfort cieplny, zdrowie i bezpieczeństwo.