Jaką patelnię kupić?

Patelnia to przyrząd kuchenny, bez którego nie można sobie wyobrazić przyrządzania wielu potraw. Z ich pomocą smażymy, dusimy, podgrzewamy przynajmniej kilka razy w tygodniu. Z tego też powodu zwykle w każdej kuchni jest nie jedna, ale kilka patelni. Chociaż wydaje nam się, że ich zakup nie jest skomplikowaną kwestią, to mimo wszystko wybór konkretnego modelu lub zestawu nie jest taki łatwy. Producenci patelni nie tylko prześcigają się w coraz to nowszych rozwiązaniach, lecz także kuszą nas atrakcyjnymi cenami. Nie jest łatwo w związku z tym zdecydować się na właściwą patelnię. Postaramy się dokonać charakteryzacji tego produktu ze względu na jego przeznaczenie, budowę, powłokę i rozmiary. Powinno to znacząco pomóc podczas zakupów.

Patelnia
Patelnia uniwersalna. Źródło: pixabay

Na co zwrócić uwagę kupując patelnię?

  1. Rodzaj patelni ze względu na zastosowanie: uniwersalna, głęboka, grillowa, do specjalnych zastosowań
  2. Materiał, z którego jest wykonana patelnia: aluminium, stal, żeliwo, tytan, miedź
  3. Powłoka, którą pokryte jest wnętrze patelni: teflonowa, ceramiczna, tytanowa, marmurowa
  4. Dno patelni
  5. Pokrywa patelni
  6. Uchwyty patelni
  7. Wielkość patelni
  8. Możliwość mycia w zmywarce
  9. Jaka patelnia do płyty indukcyjnej
  10. Polecani producenci

 

1 Rodzaj patelni ze względu na zastosowanie

Kiedyś patelnie były dostępne tylko w jednym wariacie i wykorzystywano je praktycznie do wszystkiego. Dziś zetkniemy się z różnorodnymi modelami, z których każdy ma specyficzną rolę. Znajdziemy zarówno wersje uniwersalne, jak i głębokie, grillowe czy do specjalnych zastosowań.

Patelnia uniwersalna

Patelnia uniwersalna Valdinox Black. Źródło: valdinox.pl

To najbardziej popularna i znana patelnia, którą często określa się mianem klasycznej. Jest to model ze spłaszczonym dnem i niewysokimi brzegami, który idealnie nadaje się do wykonywania wielu kuchennych potraw. Możemy znaleźć patelnie z różnego materiału, a także o odmiennych wymiarach. Są to najtańsze rodzaje patelni. Ze względu na ich uniwersalne zastosowanie, warto posiadać przynajmniej jedną.

Patelnia głęboka

Patelnia głęboka Tefal Talent Pro. Źródło: tefal.pl

Nieco przypomina ona wersję uniwersalną. Różni się od niej jednak wysokością brzegów. Przydaje się zwłaszcza wtedy, kiedy planujemy smażyć duże ilości produktów lub też mamy zamiar dusić potrawy. Dostępne są one w różnej wielkości i głębokości. Do tej kategorii zaliczamy między innymi chiński wok, który z racji sporej głębokości jest wręcz stworzony do smażenia. Popularna jest również w tym zakresie patelnia sauté, która także posiada wysokie krawędzie i nieprzywierającą powłokę. Dzięki temu równomiernie rozprowadza ciepło oraz znakomicie sprawdza się podczas smażenia na niewielkiej ilości tłuszczu.

Patelnia grillowa

Patelnia grilowa Valdinox Black. Źródło: valdinox.pl

Jest to specjalna patelnia, której dno pokryte jest rowkami albo kratką, dzięki czemu do smażonego mięsa, warzyw lub ryb dociera od dołu powietrze. Dzięki niej otrzymamy potrawy o zbliżonym wyglądzie oraz smaku do tych, które kojarzą się nam z wakacyjnym grillem. Zwłaszcza w przypadku przyrządzania mięsa oraz ryb jest to bardzo zdrowy sposób smażenia, albowiem nie wykorzystujemy prawie wcale (albo nawet w ogóle) dodatkowego tłuszczu; przy okazji ten z mięsa wytapia się podczas obróbki cieplnej. Takie patelnie polecane są więc osobom na diecie lub tym, które nie przepadają za tłustymi potrawami.

Patelnie do specjalnych zastosowań

Istnieje wiele modeli patelni, które zostały stworzone tylko w jednym, konkretnym celu. Można wymienić takie wersje do zadań specjalnych jak:

  • patelnia do jajek: jest to model z otworami specjalnie wyprofilowanymi do smażenia jajek sadzonych;
  • patelnia do ryb: mamy tutaj do czynienia z wersją z grillowym dnem dopasowanym do kształtu ryby. Dostępne są wersje w kształcie owalnym lub prostokątnym;
  • patelnia do naleśników: jest to model płaski, z płytkimi brzegami, a do zestawu dołączona powinna być specjalna szpatułka do rozprowadzania ciasta;
  • patelnia do klusek: w tym wypadku stworzono głębokie otwory w kształcie jajek;
    patelnia do racuchów: jest to model nazywany także patelnią szkocką, w którym to znajdują się otwory do smażenia małych naleśników bądź racuchów;
  • patelnia do paelli: to patelnia wprost z Hiszpanii, gdzie paella jest jednym z narodowych dań. To szeroka i płaska wersja z dwoma uchwytami, która nadaje się do smażenia oraz pieczenia. Tradycyjnie stawia się ją na środku stołu, skąd każdy może poczęstować się daniem;
  • patelnia do omletów: ta patelnia stworzona została poprzez połączenie dwóch wersji naleśnikowych;
  • patelnia z kominem: jest to patelnia ceramiczna ciekawie łącząca smażenie z gotowaniem na parze, a podczas całego procesu nie używa się tłuszczu. Dno takiej patelni jest wyposażone w komin z dziurkami, przez które wydobywa się gorąca para.

Na rynku coraz większym powodzeniem zaczyna cieszyć się także patelnia elektryczna. Jest to niezwykle funkcjonalny model, dzięki któremu możemy smażyć, dusić, gotować czy też piec. Bardzo dobrze rozprowadza ciepło. Może być wykorzystywana na wyjazdach.

Przede wszystkim przydadzą nam się wersje głębokie oraz uniwersalne, z których będziemy zapewne najczęściej korzystać. W przypadku patelni grillowej lub do specjalnego zastosowania jej zakup powinien być uzależniony od częstotliwościowi przygotowywania konkretnych potraw.

 

2 Materiał, z którego jest wykonana patelnia

Funkcjonalność patelni, czas nagrzania czy choćby kwestia przywierania do niej potraw mogą być uzależnione od tego, z jakiego materiału wykonany jest konkretny model. Rozróżniamy następujące warianty:

Patelnia aluminiowa

Patelnia aluminiowa z powłoką teflonową Ambition. Źródło: ambition.pl

Znane są z tego, iż bardzo szybko oraz równomiernie się nagrzewają, jednakże równie szybko tracą ciepło. Cenione są za lekkość oraz odporność na uszkodzenia. Według przeprowadzonych badań przy temperaturze powyżej 180 stopni Celsjusza wydzielają one szkodliwe związki, dlatego najczęściej pokryte są specjalnymi powłokami teflonowymi. Polecane są przede wszystkim patelnie z aluminium anodowanego. Wiele z nich nie może być jednak wykorzystywanych na kuchenkach indukcyjnych.

Patelania stalowa

Patelnia ze stali nierdzewnej Elo Profi Therm. Źródło: elopol.pl

Tego typu patelnie charakteryzują się wyjątkową trwałością, zwłaszcza gdy tworzone są ze stali nierdzewnej. Trudno jest je zarysować, co powoduje, że można używać do mieszania na nich potraw nawet metalowych sztućców. Największą wadą takich patelni jest dłuższy czas nagrzewania, ale znacznie dłużej przez to trzymają potem ciepło. Do smażenia na niej konieczne jest użycie tłuszczu. Nadaje się do zmywania w zmywarce.

Patelnia żeliwna

Patelnia żeliwna Skeppshult Walnut. Źródło: skeppshult.com

Tego typu patelnie znane są z niezwykłej trwałości, a także długiego trzymania ciepła. Porowata powierzchnia sprawia, że są niestety trudniejsze w czyszczeniu. Na takich patelniach można smażyć praktycznie wszystko i to w bardzo wysokich temperaturach. Jeśli szukamy dla siebie wysokiej jakości modelu, to powinien być on ciężki, o masywnej konstrukcji i grubym dnie. Najlepiej oczywiście, gdy patelnia jest wykonana z naturalnego żeliwa. To dobre rozwiązanie dla osób chorych na anemię lub z chorobami serca, gdyż podczas smażenia naturalnie wydzielają żelazo.

Patelnia tytanowa

Patelnia z powłoką tytanowa i korpusem aluminiowym SKK Titanium 2000 Plus. Źródło: skk-cookware.com

Patelnie tytanowe to towar ekskluzywny, z najwyższej półki. Mogą być one wykonane w całości z tego surowca bądź pokryte jedynie tytanową powłoką. Takie modele charakteryzują się dużą wytrzymałością, a przy tym są odporne na zarysowania. W tym przypadku, im grubsza będzie powłoka takiej patelni, tym większą odporność na uszkodzenia mechaniczne będzie ona posiadać.

Patelnia miedziana

Patelnia miedziana z powłoką ze stali szlachetnej Mauviel. Źródło: mauvielusa.com

Takie patelnie są rzadko spotykane na rynku. Wiąże się to z faktem, iż tworzone są najczęściej dla profesjonalistów – dobrej jakości restauracji lub ośrodków gastronomicznych. Niezwykle szybko się nagrzewają oraz bardzo dobrze trzymają ciepło. Jeśli zdecydujemy się na ich zakup, to mogą one pełnić także ciekawy element dekoracyjny w kuchni. Warto jednak wiedzieć, że smażenie na nich wymaga odpowiedniej wiedzy i doświadczenia.

3 Powłoka, którą jest pokryte wnętrze patelni

Sam materiał, z którego to wykonana jest patelnia, nie jest jedynym czynnikiem, który decyduje o jakości konkretnego produktu. Istotna jest również powłoka, jaką pokryta jest wewnętrzna strona. Wpływać będzie ona przede wszystkim na szybkość smażenia, łatwość czyszczenia, brak problemów z przywieraniem oraz odporność na uszkodzenia. Rozróżniamy następujące typy:

Powłoka teflonowa

Jest to najpopularniejsza powłoka, jaka jest obecnie stosowana w patelniach. Ten fluoro-polimerowy materiał został wiele lat temu opracowany w laboratorium firmy DuPont. Dzięki jego zastosowaniu można na patelniach smażyć bez użycia tłuszczu, a jedzenie przy tym nie przywiera do ich powierzchni. Są one dosyć wrażliwe w kontakcie z metalem, dlatego lepiej potraw nie mieszać metalowymi sztućcami – idealnie sprawdzi się tutaj klasyka, czyli drewno. Taka powłoka może mieć kilka warstw oraz różną grubość. Szczególnie cenione są powłoki potrójne o grubości 40 mikronów. Podczas zakupu należy zwrócić uwagę na to, czy patelnia posiada znak oryginalności i jakości teflonu.

Powłoka ceramiczna

Patelnia z powłoką ceramiczną Tadar. Źródło: tadar.pl

Jest to coraz bardziej popularne rozwiązanie. Ogromną zaletą takich patelni jest równomierne nagrzewanie się ich powierzchni. Tutaj również smażone składniki nie przywierają do powierzchni. Powłoka patelni ceramicznej jest nietoksyczna i nie wchodzi w reakcję z jedzeniem i przyprawami. Jest odporna na uszkodzenia, a także na wysokie temperatury, nawet do 450°C. Niezwykle gładka powierzchnia sprawia, że możemy smażyć na niej z minimalną ilością tłuszczu.

Powłoka tytanowa

Tę powłokę charakteryzuje bardzo duża odporność na zarysowania i wytrzymałość. Dzięki grubej powłoce jest ona odporna na uszkodzenia mechaniczne czy też zapobiega przywieraniu potraw. W tym wypadku potrawy można mieszać nawet metalowymi sztućcami. Często jest ona łączona z elementami ceramiki, co sprawia, że powierzchnia takiej patelni staje się bardziej śliska i nieprzywierająca. Jest to najdroższy typ powłoki na rynku.

Powłoka marmurowa

Patelnia z powłoką marmurową Granchio. Źródło: granchio.com.pl

Na chwilę obecną jest to najtrwalszy typ powłoki stosowany w patelniach. Marmur znany jest z wysokiej odporności na zarysowania, przypalanie potraw lub też odkształcenia. Ponadto znacząco przyspiesza akumulację ciepła i również zapobiega przywieraniu. Nadaje się do smażenia przy minimalnej ilości tłuszczu. Jako największą wadę zaliczyć możemy wagę, która jest znacznie wyższa od wcześniej wymienionych rodzajów powłoki.

Wybór powłoki powinien być uzależniony od naszych indywidualnych preferencji. Jak widać, każda z wymienionych gwarantuje ochronę przed przywieraniem potraw, jednak nie każda jest odporna na uszkodzenia. Jeśli mamy mniejszy budżet, wybierzmy powłoki teflonowe. Przy większych funduszach na zakupy dobrze jest się zastanowić nad wersjami ceramicznymi lub tytanowymi.

4 Dno patelni

Spód patelni Tefal Talent Pro. Źródło: tefal.pl

Kolejnym elementem budowy patelni, który ma wpływ na jakość smażenia, jest jej dno. Od jego grubości i sposobu wykonania zależy, czy patelnia będzie się równomiernie nagrzewać oraz czy nie będzie się szybko odkształcać. Dno nie może więc być zbyt cienkie. Eksperci radzą, aby wybierać modele z przynajmniej czteromilimetrową grubością. Dzięki temu można liczyć na dobre przewodzenie ciepła. Samo dno powinno być odrobinę wklęsłe. Właścicielom kuchni indukcyjnych zaleca się wybieranie patelni ze spodem ze stali, która ma właściwości magnetyczne. Dna droższych modeli zaopatrzone są w specjalne systemy, dzięki którym następuje równomierne rozprowadzanie ciepła na całej powierzchni.

5 Pokrywa patelni

Patelnia z pokrywką Tefal Revelation. Źródło: tefal.pl

Podczas przygotowywania niektórych potraw konieczna nam będzie pokrywa do patelni. Zazwyczaj jest ona dołączona do zestawu, ewentualnie musimy zakupić kompatybilną z modelem naszej patelni. Dobra pokrywka powinna być idealnie dopasowana, dzięki temu skraplająca się na niej woda lub krople tłuszczu będą spływać z powrotem do przygotowywanej potrawy. W taki oto sposób zadbamy o czystość naszej kuchenki. Pokrywy umożliwiają także dobrą cyrkulację powietrza podczas gotowania. Istotne jest to, aby zawierały one otwory lub piny, co pozwoli na ujście powstającej podczas gotowania pary. Najbardziej cenione są pokrywy wykonane ze stali lub żaroodpornego szkła. Dobrze, jeśli uchwyt pokrywki będzie odporny na nagrzewanie się, co uchroni nas przed poparzeniami. W przypadku stalowych, aluminiowych lub silikonowych pokrywek istnieje opcja także włożenia ich z patelniami lub garnkami do piekarnika.

6 Uchwyty patelni

Uchwyt patelni ma przede wszystkim znaczenie dla naszego komfortu i bezpieczeństwa. Musi się on odznaczać wygodą oraz być odporny na działanie temperatury. Sama rączka powinna mieć ergonomiczny oraz dopasowany kształt, dzięki czemu patelnia będzie pewnie leżeć w naszej dłoni. Rączki lub inne uchwyty mogą być montowane na stałe lub przykręcane śrubami. Ta druga opcja jest mniej stabilna, gdyż z czasem śruby mogą się poluzować. Najtańsze na rynku patelnie mają uchwyty wykonane z plastiku. Jest to złe rozwiązanie, gdyż przy większej temperaturze lub krzywym postawieniu patelni na palniku nagle poczujemy nieprzyjemny zapach topiącego się tworzywa sztucznego. O wiele lepszym rozwiązaniem będą uchwyty wykonane ze stali. Są one na ogół bezpieczne dla użytkownika. Dzięki pokryciu silikonem albo fenolem nie tylko nie wyślizgują się z ręki, lecz też mogą chronić przed poparzeniem.

Możemy także znaleźć uchwyty wykonywane z drewna. Jest to materiał niezwykle odporny na uszkodzenia mechaniczne, a przy tym nieprzewodzący ciepła. Nie można także zapominać o względach estetycznych, gdyż taka patelnia prezentuje się znacznie lepiej. Na rynku znajdziemy też modele z odczepianą rączką, dzięki czemu zmieszczą się w małych szafkach. Popularne są również patelnie z dwiema rączkami.

7 Wielkość

Podczas zakupu patelni musimy koniecznie zwrócić uwagę na jej rozmiar. Powinna być ona jak najlepiej dostosowana do naszych zapotrzebowań. Determinować jej wielkość będzie w głównej mierze liczba domowników, a także nasze preferencje kulinarne. Spotkać możemy zarówno mniejsze patelnie o średnicy poniżej 20 centymetrów, jak i większe modele: 24 cm i 26 cm. Dobrym rozwiązaniem jest zakup całego kompletu trzech lub czterech patelni, z czego każda powinna mieć inny rozmiar.

8 Możliwość mycia w zmywarce

Dziś wiele osób korzysta na co dzień ze zmywarek. Warto jednak wiedzieć, że nie każdy typ patelni nadaje się do takiej formy zmywania. Praktycznie większość patelni z powłokami nieprzywierającymi nie powinna być myta w zmywarkach, albowiem może to wpływać na pogorszenie się ich właściwości. Patelni żeliwnych również nie można myć mechanicznie. Bez oporów możemy myć w zmywarce patelnie ze stali nierdzewnej lub tytanowe. W wielu przypadkach zaleca się jednak zmywanie ręczne, a następnie osuszanie za pomocą ręcznika papierowego lub ściereczki.

9 Jaka patelnia do płyty indukcyjnej?

Płyta indukcyjna to specyficzne urządzenie, które rządzi się swoimi prawami. Nie można na niej używać każdego typu patelni, ponieważ brak powłoki magnetycznej po prostu nie zezwoli na uruchomienie pola grzewczego. W ofercie wielu producentów znajdziemy patelnie oznaczone już jako indykcyjne. Muszą posiadać one idealnie gładkie dno. Ich ceny są niestety najczęściej wyższe od klasycznych modeli.

10 Polecani producenci

Na rynku możemy zauważyć prawdziwy wysyp wielu producentów patelni. Spotykane często na targowiskach czy w hipermarketach na wyprzedaży modele to najczęściej tanie i niezbyt efektywne w pracy narzędzia. Często posiadają cienką powłokę, która już po kilku użyciach zaczynie odpryskiwać. Dlatego lepiej zdecydować się na zakup patelni od cenionych i sprawdzonych producentów. Mowa tu o takich firmach jak: Beka, Fiskars, Granchio, Tefal, TVS, Zelmer, Anolon, De Buyer, Fissler, Silit, Barazzoni czy Circulon.