Jaki akumulator samochodowy kupić?

Akumulator to niezbędne wyposażenie każdego samochodu osobowego, dostawczego czy ciężarowego. Jako rozrusznik elektryczny pojawił się na rynku w latach 20. XX wieku, gdyż zdaniem ówczesnych inżynierów najlepiej miał poradzić sobie z uruchamianiem auta. Dziś mimo upływu blisko 100 lat nadal jest powszechnie stosowany i nie można wyobrazić sobie bez niego korzystania z samochodu. Prezentujemy najważniejsze informacje o akumulatorach, ich rodzajach, napięciu oraz producentach.

Silnik
Silnik TDCI Forda Fusion. Źródło: commons.wikimedia.org

Na co należy zwrócić uwagę kupując akumulator samochodowy?

  1. Rodzaje akumulatorów
  2. Napięcie akumulatora
  3. Pojemność akumulatora
  4. Prąd rozruchu
  5. Kształt akumulatora i jego bieguny
  6. Data zalania akumulatora
  7. Popularni producenci akumulatorów

 

1 Rodzaje akumulatorów

Wraz z rozwojem technologii na rynku wprowadzane były coraz to nowsze i innowacyjne modele tych baterii samochodowych. Dlatego też dziś spotkamy się z kilkoma odmianami, z których każda ma swoje plusy i minusy.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe

Budowa akumulatora kwasowo-ołowiowego marki Bosch. Źródło: fatclicks.listy.info.pl

Jest to najstarszy typ akumulatora, który wynaleziony został jeszcze pod koniec lat 50. XIX wieku. Od tego czasu akumulatory te za bardzo się nie zmieniły. Zbudowane są między innymi z anody ołowiowej, katody z tlenku ołowiu oraz płynnego elektrolitu, który stanowi roztwór kwasu siarkowego. Z racji całkiem dobrej trwałości i niskiej ceny są to najczęściej stosowane akumulatory samochodowe. Posiadają one przy tym bardzo dobrą odporność na głębokie rozładowanie, a ponowne naładowanie zupełnie pustej jednostki przywraca jej podstawowe parametry. Oczywiście takie tanie wersje nie są wolne od wad. Przede wszystkim istnieje ryzyko zakwaszenia akumulatora. Powstaje ono w wyniku utrzymywania częściowego lub całkowitego rozładowanej jednostki przez dłuższy czas. Zakwaszenie znacząco obniża parametry i zmniejsza trwałość produktu.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe dzielą się na obsługowe i bezobsługowe. Obsługowe to klasyczne wersje, w których musimy samodzielnie kontrolować poziom elektrolitów. W przypadku jego niedoboru należy uzupełniać ubytki wodą destylowaną. Problem ten został rozwiązany przez bezobsługowe modele, które praktycznie wyparły już z użycia akumulatory wymagające obsługi. Dzięki zastosowaniu szczelnej obudowy wyeliminowano zjawisko odparowywania elektrolitu, w związku z tym nie ma konieczności jego uzupełniania.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe znalazły powszechne zastosowanie w samochodach osobowych i ciężarowych, a także w motocyklach i ciągnikach. Ich właściwości pozwalają na uzyskanie wysokiej mocy przy dostarczaniu wysokich prądów podczas rozruchu pojazdów i maszyn.

Akumulatory żelowe

Budowa akumulatora żelowego marki Exide. Źródło: auto-wiedza.pl

Są to nadal akumulatory kwasowo-ołowiowe, jednak z tą różnicą, że klasyczny płynny elektrolit został tutaj zastąpiony specjalnym żelem. Substancja ta powstała w wyniku wymieszania kwasu siarkowego z krzemionką. W przeciwieństwie do tradycyjnych akumulatorów kwasowo-ołowiowych mogą być one stawiane w różnych pozycjach, albowiem są odporne na przechyły, wibracje i wstrząsy. Ponadto nie jest konieczne kontrolowanie stanu żelu, gdyż nie ulega on wyparowaniu ani też rozlaniu. Odznaczają się o około 25 procent większą długością cykliczną w użyciu. Akumulatory żelowe mogą spokojnie być wykorzystywane przez ponad 12 lat, a przy tym mają największą liczbę cykli ładowania/rozładowania. Dobrej jakości modele mogą być magazynowane bez konieczności podładowania nawet do 9 miesięcy.

Akumulatory żelowe nie znalazły do tej pory szerokiego zastosowania w motoryzacji ze względu na niską moc przy dostarczaniu wysokich prądów, szczególnie w niskich temperaturach. Przez to nie sprawdzają się w pojazdach, jako akumulatory rozruchowe. Wyjątek stanowią tutaj motocykle, gdzie potrzebne prądy rozruchowe są o wiele mniejsze. Akumulatory żelowe są często stosowane jako pomocnicze w przyczepach kempingowych, samochodach terenowych.

Akumulatory EFB/AFB/ECM

Budowa akumulatora EFB marki Bosch. Źródło: akumulatorybosch.pl

Jest to kolejny typ akumulatorów, a w zasadzie zmodyfikowana wersja baterii kwasowo-ołowiowych. Oznaczone są zazwyczaj angielskimi skrótami, czyli EFB (Enhanced Flooded Battery), AFB (Advanced Flooded Battery) oraz ECM (Enhanced Cycling Mat). Są to wersje o wydłużonej trwałości. Różnią się tym od klasycznych modeli, iż zaopatrzone zostały w większy pojemnik na elektrolit, a także płyty ze stopu ołowiu, wapnia i cyny. Posiadają też dwustronne separatory z mikrowłókien polietylenu i poliestru.

Akumulatory EFB/AFB/ECM zazwyczaj charakteryzują się nawet dwukrotnie większą wytrzymałością cykliczną. Oznacza to, że powinny wystarczyć na dwa razy więcej uruchomień silnika. Sprawia to, że są idealne do stosowania w samochodach z systemem „Start-Stop” oraz pojazdach z rozbudowaną instalacją elektryczną. Mogą być stosowane jako zamienniki zwykłych akumulatorów.

Wadą akumulatorów EFB/AFB/ECM jest słaba odporność na głębokie rozładowania oraz wysoka cena.

Akumulatory AGM

Budowa akumulatora AGM marki Exide. Źródło: exide.com

Akumulatory AGM (Absorbent Glass Mat) są wyposażone w specjalne separatory wykonane z mikrowłókien szklanych bądź włókien polimerowych całkowicie pochłaniających elektrolit. Są to nowe akumulatory, które zostały stworzone z myślą o samochodach z układem „Start-Stop” oraz system odzyskiwania energii. Są one nawet trzy razy bardziej wydajne pod względem liczby rozruchów silnika niż tradycyjne akumulatory. Jego zaletą jest również wysoka odporność na wstrząsy i wibracje. Jest mało podatny na straty energii oraz opór wewnętrzny.

Akumulatory AGM są podatne na przeładowania oraz nie tolerują wysokiej temperatury. Z tego powodu nie mogą być stosowane jako zamienniki baterii zwykłych mieszczących się pod maską obok silnika. Montowane są na ogół w kabinie lub bagażniku. Ich wadą jest również wysoka cena.

2 Napięcie

Napięcie to wartość wyrażona w woltach (V). W akumulatorach samochodów osobowych z reguły wynosi ono 12V, a w ciężarowych aż 24V. Przy okazji warto wspomnieć, że w niektórych pojazdach zabytkowych napięcie może wynosić tylko 6V. Wartość ta musi wystarczyć na pokrycie zapotrzebowania w prąd dla silnika oraz całego wyposażenia elektrycznego samochodu. Każdy akumulator ma to do siebie, że z czasem się rozładowuje. Napięcie jest tą wartości, która może nam wiele powiedzieć ma temat poziomu jego naładowania. Przedstawia to poniższa tabelka:

Zależność pomiędzy napięciem, a naładowaniem akumulatora
Zależność pomiędzy napięciem, a naładowaniem akumulatora w samochodzie osobowym.

Jeżeli napięcie akumulatora spadnie poniżej 10.60 V to najlepiej od razu zdecydować się na kupno nowego. Warto jeszcze pamiętać, iż za każdym razem pomiaru poziomu napięcia dokonuje się tylko na wyłączonym silniku i to przynajmniej po 30 minutach jego bezczynności. Niektóre nowe modele pojazdów wyposażone są oprogramowanie do testowania napięcia przez komputer pokładowy. Niemniej jednak pomiar może być niedokładny, przez co zaleca się stosowanie woltomierza.

3 Pojemność

Pojemność to zdecydowanie najistotniejszy dla nas parametr akumulatora. Wartość ta podawana jest w amperogodzinach (Ah). Istotne jest jednak to, że sama pojemność nie odgrywa decydującej roli. Nie jest nam do samochodu potrzebny akumulator z wysoką wartością, kiedy pobór mocy ze strony pojazdu będzie znacznie niższy. Z reguły powinniśmy znaleźć wartość podawaną nam przez producenta samochodu. Istnieje niezwykle istotna zależność między akumulatorem a alternatorem. Ten drugi wpływa przecież na fakt ładowania baterii. W związku z tym producenci pojazdów dobierają alternatory pod konkretne akumulatory. Jeśli nie będą one ze sobą współgrać, to przy większej pojemności baterii będzie ona cały czas w stanie niedoładowanym. Co za tym idzie, nie potrzebne będzie wiele czasu na zepsucie akumulatora.

Zdaniem niektórych ekspertów można dobrać do auta model o pojemności do około 10 procent większej niż zalecana wartość. Nie sprawdzi się on jednak w przypadku krótszych podróży. Ponadto większa pojemność wiąże się z koniecznością dłuższego ładowania akumulatora. W skrajnych przypadkach może trwać to nawet kilkanaście godzin, których nie będziemy zwykle posiadać.

4 Prąd rozruchu

Ten z kolei parametr podawany jest w amperach (A). Dzięki niemu dowiemy się, jak skutecznie nasz akumulator poradzi sobie z rozruchem silnika. Jest to informacja dla nas o tym, jaki jest jednorazowy oraz krótkotrwały wydatek prądu, który nasz akumulator będzie w stanie wygenerować na dostarczenie energii rozrusznikowi. W teorii im wyższa wartość, tym skuteczność zapalenia samochodu (nawet na mrozie) będzie większa. Jednak w praktyce zlecane jest dobieranie akumulatora zgodnie z parametrami podanymi przez producenta samochodu. W innym przypadku baterie o wysokim stopniu prądu rozruchu będą bardziej podatne na głębokie rozładowanie. Dodatkowo instalacja zdolna uzyskać większy prąd rozruchowy wymusza zastosowanie mniejszych elementów, aby zmieściła się w tej samej obudowie akumulatora. Fakt ten wpływa na jego wytrzymałość i odporność na uszkodzenia mechaniczne. Z oczywistych względów wyższe wartości oznaczają też większą cenę za kupowany przez nas model. Najlepiej w związku z tym jest dokonać wyboru akumulatora zgodnie z zaleceniami producenta. Moc silnika również wpływa tutaj na wartość prądu, albowiem jednostki wysokoprężne potrzebują większej ilości prądu. Parametry podawane mogą być wedle innych norm. Najczęściej jest to europejska skala EN, choć można także spotkać się z normami SAE lub DIN.

5 Kształt akumulatora i jego bieguny

Zazwyczaj w samochodach nie znajdziemy aż tak wiele miejsca na akumulator. Trudno może być zatem znaleźć idealny model do swego pojazdu. Na całe szczęście coraz częściej produkowane są baterie dopasowane do konkretnych samochodów. Poza tym w sieci bez trudu znajdziemy katalogi z modelami akumulatorów. Pomagają one sprawdzić, jakie akumulatory pasują do danego pojazdu. W innym wypadku po prostu trzeba zmierzyć swój poprzedni akumulator lub wolne miejsce na niego. Jego kształt i wymiary są niezwykle istotnym parametrem. Warto podczas zakupu sprawdzić także, w jaki sposób akumulator jest montowany. Niektóre wersje mocowane są za pomocą „stopki”, a inne zaś przykręca się obejmą od góry. Nie można także zapomnieć o sprawdzeniu, czy obserwowany przez nas model baterii posiada bieguny po właściwych stronach. Nie każdy posiada plus i minus pokrywające się z umiejscowieniem kabli w naszym samochodzie. Można nawet znaleźć dokładnie ten sam model akumulatora, lecz z dwiema odmiennymi wersjami biegunowymi, więc lepiej dopilnujmy tej sprawy, aby potem nie kłopotać się z okablowaniem czy wymianą baterii.

6 Data zalania

Każdy akumulator tuż po montażu produkcyjnym jest zalewany elektrolitem i po raz pierwszy ładowany. Data zalania jest istotną kwestią ze względu na ogólne właściwości akumulatorów, które wraz z upływem czasu rozładowują się. Trzeba pamiętać o tym podczas zakupów, gdyż taki akumulator rozładowany i ponownie naładowany może tracić swoją pierwotną nominalną pojemność oraz żywotność.

Akumulatory nie posiadają jednakowego sposobu oznakowania, przez co najlepiej poszukać informacji o kodowaniu na stronie producenta. Dobrze jest przed zakupem skontaktować się ze specjalistą lub mechanikiem, który podpowie, jaki model kupić. Bywa tak, że wyprodukowany wcześniej model, który był dobrze przechowywany oraz sukcesywnie podładowywany, będzie sprawował się niczym nówka z fabryki.
Najlepiej kupować akumulator, który został zalany kilka miesięcy przed datą zakupu.

7 Popularni producenci akumulatorów

Producenci nieustannie prowadzą pracę nad udoskonaleniem konstrukcji akumulatorów, jednak mimo upływu lat nie wiele się ona zmieniła. Z tego też powodu baterie produkowane przez firmy uważane za lepsze nie wiele różnią się od tych teoretycznie gorszych. Można przez lata użytkować akumulator mniej renomowanej marki, który w praktyce okaże się bardziej niezawodny niż podobny model znanego producenta. Zasadniczą różnicą jest jakość wykonania i jej powtarzalność, która jest częstsza wśród marek o nienagannej reputacji. Należą do nich: Bosch, Varta, Exide, Moll, Banner, Centra.